(17 de maio día das letras galegas)
(Traducción incluida)
Por Henrique
Mariño
17 mayo 2013
Se a patria
son a terra e os mortos, que dixo Cunqueiro, un non debería dar herba sen antes
ter sido despedido nestoutra patria que é a nosa fala. Un idioma está
normalizado cando é quen de enviar cartas de amor e declaracións de guerra sen
recorrer á lingua considerada de prestixio, pero tamén cando celebra un
funeral. É o xeito de sermos galegos ata a sepultura.
O teólogo
Andrés Torres Queiruga lembraba que, cando entrou na Real Academia Galega en
maio de 1980, había membros da institución que falaban en castelán. Que non
acontecería entón nas igrexas, a onde só uns días antes do seu ingreso chegara
a tradución do orixinal grego ao galego de O Novo Testamento, un
dificultoso traballo de varios anos que el mesmo dirixiu.
Todo un
fito: os seus impulsores, cristiáns galeguistas, puxéranse en contacto con
Ángel Suquía, daquela arcebispo de Santiago, quen os remitiu ao Vaticano. Como
hoxe na economía europea, todo pasaba por Alemaña, pero o instituto que se
encargaba da publicación da Biblia en diversas linguas respondeulles que non
podían facer nada por Galicia, xa que só se ocupaban dos países en vías de desenvolvemento.
Coitados de
nós, súbditos dunha superpotencia en diglosia. E así seguiríamos se non fose
por aqueles impenitentes tradutores e biblistas, así como polos cregos
quixotescos que teimaron en levar a palabra galega de Deus ao pobo. Xosé
Morente e Manuel Espiña tiveron a honra, tralo Concilio Vaticano II e o visto
bo do arcebispo Fernando Quiroga Palacios, de misar por vez primeira en galego
aló polo 1965 nas Capuchinas de A Coruña.
En
realidade, adiantárase catro anos Salvador Antonio Rodríguez Fraiz-Gil, o cura
de Campañó, pero para facelo tivo que viaxar a Bos Aires, onde oficiou unha
histórica cerimonia en memoria de Castelao. Alí, na quinta provincia, seguiría
celebrando no noso idioma o insubmiso Faustino Rey Romero, quen se vira
obrigado a deixar atrás a atmosfera opresiva de Tui para coller aire lonxe da
enferruxada Igrexa franquista.
Pioneiros,
moitos: García Cebrián, Barros Gómez, Cerviño Cerviño, Campos Suárez… Logo
houbo quen tamén contribuíu á normalización da fala máis alá do altar. Quiroga
Palacios colaborou na revista Logos, onde se declarou a prol do
Estatuto. E o Pai Seixas escribiu 400 nomes galegos pra homes e mulleres,
que inspirou tantos bautismos en lingua vernácula, ata o punto de que o
expresidente da RAG Xosé Luís Méndez Ferrín chegou a atribuírlle a paternidade
dos “Rois, Sixelas, Irias e Antías que hoxe existen”.
Máis preto
da miña vila, e por citar un último crego exemplar, Xosé Pumar Gándara dou
conta da fraseoloxía vizosa que agroma en Coristanco nos once tomos da Historia
de Seavia, aos que habería que xuntar outros tantos que lle dedicou a
Bastavales, onde dignificou a figura de Rosalía de Castro. Agora, aos seus 82
anos, ultima a Viaxe polo corazón de Bergantiños, bastión do galego
tanto no ceo como na terra.
TRADUCCIÓN:
(17 de mayo día de las letras gallegas)
|
Si la
patria son la tierra y los muertos, que dijo Cunqueiro, uno debería dar
hierba sin antes haber sido despedido en esta otra patria que es la nuestra
habla. Un idioma está normalizado cuando es quien de enviar cartas de amor y
declaraciones de guerra sin recurrir a la lengua considerada de prestigio,
pero también cuando celebra un funeral. ES la manera de ser gallegos incluso
a sepultura.
El teólogo Andrés Torres Queiruga recordaba que, cuando entró en la Real Academia Gallega en mayo de 1980, había miembros de la institución que hablaban en castellano. Que no acontecería entonces en las iglesias, en donde sólo unos días antes de su ingreso había llegado la traducción del original griego al gallego de Lo Nuevo Testamento, un dificultoso trabajo de varios años que él incluso dirigió. Todo un hito: sus impulsores, cristianos galeguistas, se habían puesto en contacto con Ángel Suquía, de a quella arzobispo de Santiago, quien los remitió al Vaticano. Como hoy en la economía europea, todo pasaba por Alemania, pero el instituto que se encargaba de la publicación de la Biblia en diversas lenguas les respondió que no podían hacer nada por Galicia, ya que sólo se ocupaban de los países en vías de desarrollo. Pobres de nudos, súbditos de una superpotencia en diglosia. Y así me los seguiría si no fuera por aquellos impenitentes traductores y biblistas, así como ponerlos curas quijotescos que empeñaron en llevar la palabra gallega de Dios al pueblo. Xosé Morente y Manuel Espiña tuvieron la honra, tras el Concilio Vaticano II y el visto bueno del arzobispo Fernando Quiroga Palacios, de misar por vez primera en gallego allá por el 1965 en las Capuchinas de La Coruña. En realidad, se había adelantado cuatro años Salvador Antonio Rodríguez Fraiz-Gil, el cura de Campañó, pero para hacerlo tuvo que viajar a Buenos Aires, donde oficio una histórica ceremonia en memoria de Castelao. Allí, en la quinta provincia, seguiría celebrando en nuestro idioma el insumiso Faustino Rey Romero, quien se había visto obligado a dejar atrás la atmósfera opresiva de Tui para coger aire lejos de la herrumbrada Iglesia franquista. Pioneros, muchos: García Cebrián, Barros Gómez, Cerviño Cerviño, Campos Suárez? Luego hubo quien también contribuyó a la normalización del habla más allá del altar. Quiroga Palacios colaboró en la revista Logos, donde se declaró a favor del Estatuto. Y el Padre Seixas escribió 400 nombres gallegos para hombres y mujeres, que inspiró tantos bautismos en lengua vernácula, incluso el punto de que el expresidente de la RAG Xosé Luís Méndez Ferrín llegó a atribuirle la paternidad de los ¿Rois, Sixelas, Irias y Antías que hoy existen? Más cerca de mi villa, y por citar un último cura ejemplar, Xosé Pumar Gándara doy cuenta de la fraseología vistosa que brota en Coristanco en los once tomos de la Historia de Seavia(una parroquia de Coristanco), a los que habría que juntar otros tantos que le dedicó a la de Bastavales, donde dignifico la figura de Rosalía de Castro. Ahora, a sus 82 años, última el Viaje por el corazón de Bergantiños, bastión del gallego tanto en el cielo como en la tierra. |
Fonte: www.publico.es

No hay comentarios:
Publicar un comentario