domingo, 17 de febrero de 2013

"OS CRIMENES DO FRANQUISMO NA COMARCA DA A CORUÑA"



A Casa da Felicidade de Santa Cruz
                 (En gallego y castellano)
Nunha vivenda desta localidade oleirense viviu o pintor Francisco Miguel e a súa dona Syra Alonso ata que el foi arrestado, torturado e paseado, ademais de cortarlle as mans, en 1936
17.02.2013 | 05:05 

Vivenda en Santa Cruz onde viviu a parella e os tres fillos ata o asasinato do pintor en 1936. Imaxe de Syra e Francisco Miguel cos fillos en Cuba. / l. o.
Na vivenda que leva o número 1 na rúa Souto da localidade de Santa Cruz residiu durante pouco máis dun ano a muller e os tres fillos do pintor, debuxante e libreiro Francisco Miguel. Gustáballes tanto que lle chamaban A Casa da Felicidade. Pero ás súas portas chamaron en 1936 os franquistas, con axuda de "traidores" da vila, e o artista foi fusilado despois de cortarlle as mans. Syra Alonso relatou o sucedido nuns diarios, que rematou en México, onde residiu ata a súa morte. A biblioteca de Santa Cruz expón a súa historia
OLEIROS "Catro vívoras ocultábanse: eran eles os caciques de Santa Cruz. Informados por labregos traidores estes catro amos do lugar só agardaban o momento favorabel para lanzarse sobre nós. Amencer do día 2 de agosto. Á porta da miña casa, un home". Así relata Syra Alonso no seu diario cómo prenderon por primera vez ao seu home, o pintor Francisco Miguel, despois de ir buscalo á súa vivenda, unha casa que todavía está en pé na localidade de Santa Cruz en Oleiros á que o matrimonio chamaba A Casa da Felicidade. Nela viviron pouco máis dun ano, ata que Francisco Miguel foi paseado en setembro de 1936.
A biblioteca municipal Rosalía de Castro de Santa Cruz expón estes días unha mostra en recordo da parella. A biblioteca, o Concello e o instituto Miraflores s tamén organizan un roteiro cultural, que se fará próximamente, no que a casa do matrimonio será unha parada obrigada. Nesta vivenda viviu Francisco Miguel e Syra Alonso xunto cos seus tres fillos e nos diarios que escribiu ela tras o asasinato do home sempre lembrou este fogar. Nestes diarios tamén cita con nomes e apelidos a veciños de Santa Cruz que traizoaron ao seu home e que causaron a súa morte. Ao longo da súa curta vida Francisco Miguel retratou moitas veces a Syra (hay un último debuxo feito en Oleiros). O Concello de A Coruña posúe 42 debuxos do artista.
Francisco Miguel Fernández Díaz naceu en A Coruña en 1897. Rexentou a Librería de Arte na rúa Real en A Coruña, onde facía tamén tertulias con intelectuais galegos. Este debuxante e pintor amais de libreiro casou en 1920 con Syra Alonso, moza dunha familia da burguesía comercial coruñesa que será tamén a súa musa.
Syra tivo un fillo en París tras ter primeiro un aborto, o que lle causo unha sordeira progresiva. Tras unha estadía breve nunha finca en Cambre, foron a Cuba e logo a México onde coñeceron ao poeta León Felipe, ao muralista Siqueiros e á poeta Blanca Luz Brum. En México Syra e Francisco Miguel terán dous fillos máis. Anos despois, o 10 de novembro de 1933 voltaron a España. Primeiro pasaron un ano en Madrid e logo foron a Galicia e ficaron na casa de Santa Cruz.
Unha denuncia falsa dun antigo militar afincado en Santa Cruz motivou a detención de Francisco Miguel en agosto de 1936. Syra Alonso no seu diario lembra o nome do denunciante, Ventura Ose, e asegura que Francisco Miguel foi o que convenceu a un grupo de obreiros refuxiados no seu fogar de non atentar con bombas de man contra a casa do militar e a muller. Non houbo atentado pero sen embargo Ose denunciounos a todos.
Ao pintor acusárono de ser un "coñecido líder marxista" que o 18 de xullo de 1936 saiu "con cincuenta labregos armados co fin de atacar o glorioso exército nacional". Tamén o acusaron de "propagar rumores de incautación de armas", segundo relatou Syra Alonso.
Alonso fixo todo tipo de xestións con desesperación para liberar ao seu home do cárcere e logrouno o 15 de agosto. "Foi un dos días máis felices da miña vida", escribriu no seu diario. Foron cara a "Casa da Felicidade" para festexar a liberdade pero de novo foron petar na porta para prender a Francisco Miguel. "Xulio Pita, Fernando Pita, Horacio, O Petexo e dous labregos", son os "traidores" que nomea a muller nos seus diarios coma os que levan ao home ao cuartel da Garda Civil de Oleiros. O artista xa non volveu. O 28 de setembro os franquistas fendéronlle a cabeza e cortáronlle as mans antes de fusilalo, ao igual que fixeron co cantautor Víctor Jara, e foi enterrado en Bértoa (Carballo). A amputación das mans como maneira de castigar o talento por parte dos que tiñan o poder pero non a cultura nin a intelixencia.
Syra e os fillos fuxiron de Santa Cruz ante a represión que sufriron trala morte do pintor e viaxaron de novo a México, onde ela morreu en 1970. "¡Adeus praia da Aguieira! ¡Adeus montes de Mera!", escribiu Syra nos diarios (escritos en Tordoia e en México) e que foron publicados en 2000 por A Nosa Terra despois de traelos de México o seu fillo Juan Ramón.







La Casa de la Felicidad de Santa Cruz
En una vivienda de esta localidad oleirense vivió el pintor Francisco Miguel y su esposa Syra Alonso hasta que él fue arrestado, torturado y paseado, además de cortarle las manos, en 1936
17.02.2013 | 05:05
Vivienda en Santa Cruz donde vivió la pareja y los tres hijos incluso el asesinato del pintor en 1936. Imagen de Syra y Francisco Miguel con los hijos en Cuba. / l. lo.
En la vivienda que lleva el número 1 en la calle Souto de la localidad de Santa Cruz residió durante poco más de un año a mujer y los tres hijos del pintor, dibujante y librero Francisco Miguel. Les gustaba tanto que le llamaban La Casa de la Felicidad. Pero a sus puertas llamaron en 1936 los franquistas, con ayuda de "traidores" de la villa, y el artista fue fusilado después de cortarle las manos. Syra Alonso relató el sucedido en unos diarios, que remató en México, donde residió incluso su muerte. La biblioteca de Santa Cruz exponen su historia
OLEIROS "Cuatro víboras se ocultaban: eran ellos los caciques de Santa Cruz. Informados por labradores traidores estos cuatro amos del lugar sólo aguardaban el momento favorable para lanzarse sobre nudos. Amanecer del día 2 de agosto. A La puerta de mi casa, un hombre". Así relata Syra Alonso en su diario cómo prendieron por primera vez a su hombre, el pintor Francisco Miguel, después de ir a buscarlo a su vivienda, una casa que todavía está en pie en la localidad de Santa Cruz en Oleiros a la que el matrimonio llamaba La Casa de la Felicidad. En ella vivieron poco más de un año, hasta que Francisco Miguel fue paseado en septiembre de 1936.
La biblioteca municipal Rosalía de Castro de Santa Cruz expone estos días una muestra en recuerdo de la pareja. La biblioteca, el Ayuntamiento y el instituto Miraflores s también organizan un ruta cultural, que se hará próximamente, en el que la casa del matrimonio será una parada obligada. En esta vivienda vivió Francisco Miguel y Syra Alonso junto con sus tres hijos y nos diarios que escribió ella tras el asesinato del hombre siempre recordó este hogar. En estos diarios también cita con nombres y apellidos a vecinos de Santa Cruz que traicionaron a su hombre y que causaron su muerte. Al largo de su corta vida Francisco Miguel retrató muchas veces a Syra (hay un último dibujo hecho en Oleiros). El Ayuntamiento de La Coruña posee 42 dibujos del artista.
Francisco Miguel Fernández Díaz nació en La Coruña en 1897. Regentó la Librería de Arte en la calle Real en La Coruña, donde hacía también tertulias con intelectuales gallegos. Este dibujante, pintor y librero casó en 1920 con Syra Alonso, joven de una familia de la burguesía comercial coruñesa que será también su musa.
Syra tuvo un hijo en París tras tener primero un aborto, lo que le causo una sordera progresiva. Tras una estadía breve en una finca en Cambre, fueron la Cuba y luego a México donde conocieron al poeta León Felipe, al muralista Siqueiros y a la poeta Blanca Luz Brum. En México Syra y Francisco Miguel tendrán dos hijos más. Años después, el 10 de noviembre de 1933 volvieron a España. Primero pasaron un año en Madrid y luego fueron la Galicia y establecieron en la casa de Santa Cruz- Oleiros (A Coruña).
Una denuncia falsa de un antiguo militar afincado en Santa Cruz motivó la detención de Francisco Miguel en agosto de 1936. Syra Alonso en su diario recuerda el nombre del denunciante, Ventura Ose, y asegura que Francisco Miguel fue el que convenció a un grupo de obreros refugiados en su hogar de no atentar con bombas de mano contra la casa del militar y la mujer. No hubo atentado pero sin embargo Ose los denunció a todos.
Al pintor lo acusaron de ser un "conocido líder marxista" que el 18 de julio de 1936 salió "con cincuenta labradores armados con el fin de atacar el glorioso ejército nacional". También lo acusaron de "propagar rumores de incautación de armas", segundo relató Syra Alonso.
Alonso hizo todo tipo de gestiones con desesperación para liberar a su hombre de la cárcel y lo logró el 15 de agosto. "Fue uno de los días más felices de mi vida", escribió en su diario. Fueron hacia "Casa de la Felicidad" para festejar la libertad pero de nuevo fueron a golpear en la puerta para prender a Francisco Miguel. "julio Gallina, Fernando Gallina, Horacio, El Petexo y dos labradores", son los "traidores" que nombra la mujer en sus diarios como los que llevan al hombre al cuartel de la Guardia Civil de Oleiros. El artista ya no volvió. El 28 de septiembre los franquistas le hundieron la cabeza y le cortaron las manos antes de fusilarlo, al igual que hicieron con el cantautor Víctor Jara, y fue enterrado en Bértoa (Roble). La amputación de las manos como manera de castigar el talento por parte de los que tenían el poder pero no la cultura ni la inteligencia.
Syra y sus   hijos huyeron de Santa Cruz ante la represión que sufrieron tras la muerte del pintor y viajaron de nuevo a México, donde ella murió en 1970. "¡Adiós playa de la Aguieira! ¡Adiós montes de Mera!", escribió Syra sus diarios (escritos en Tordoia y en México) y que fueron publicados en 2000 por Nuestra Tierra después de traerlos de México su hijo Juan Ramón.

No hay comentarios:

Publicar un comentario